Vier generaties aan tafel: wat we van elkaar kunnen leren op de werkvloer

Op de werkvloer werken inmiddels vier generaties naast elkaar. Dat levert nieuwe perspectieven op, maar vraagt ook om andere manieren van samenwerken. Wat verwachten medewerkers vandaag van werk? Hoe kijken verschillende generaties naar zekerheid, ontwikkeling en technologie? En vooral: hoe kunnen organisaties die verschillen benutten?

Bij ROMYN gingen Marleen Wallerbosch en Sharon Roelvink hierover in gesprek met Valeri Berns, die vanuit haar werk jongeren begeleidt bij studiekeuze en loopbaanvragen, en haar dochter Lyve Driessen.

Vier generaties aan tafel betekende vier verschillende referentiekaders, maar vooral ook opvallend veel herkenning. Het gesprek ging niet zozeer over verschillen tussen jong en oud, maar over hoe verwachtingen rondom werk veranderen door tijd, opvoeding en maatschappelijke context.

Over welke generaties hebben we het?

In dit gesprek stonden vier generaties centraal die vandaag samen op de werkvloer actief zijn: Generatie X (1955–1970), de Pragmatische generatie (1971–1985), Generatie Y of millennials (1986–2000) en Generatie Z (2001–2015). Elke generatie groeide op in een andere tijd en ontwikkelde daardoor andere verwachtingen van werk, zekerheid en ontwikkeling. Tegelijkertijd bleek tijdens het gesprek vooral hoe groot de overlap tussen generaties eigenlijk is wanneer je die verwachtingen naast elkaar legt.

Werk begint bij wie je bent

Volgens Valeri begint het gesprek over generaties niet op de werkvloer, maar al bij de eerste studiekeuze. Vanuit haar ervaring in recruitment zag zij hoe vaak mensen terechtkomen op plekken die eigenlijk niet bij hen passen. Zoals zij het verwoordde:

“De belangrijkste vragen zijn eigenlijk: wie ben ik, wat kan ik en wat wil ik? Als je daar eerder over nadenkt, voorkom je dat mensen pas gaan zoeken als ze al zijn vastgelopen.”
— Valeri Berns, studiekeuze- en loopbaancoach (Generatie X)

Marleen herkent dat beeld vanuit haar werk bij ROMYN. Veel professionals gaan pas opnieuw nadenken over hun loopbaan wanneer energie of motivatie onder druk komt te staan. Daarmee werd al snel duidelijk dat generatieverschillen niet alleen gaan over leeftijd, maar vooral over hoe mensen keuzes leren maken in verschillende fases van hun leven.

Als alles mogelijk is, wordt kiezen ingewikkelder

Waar eerdere generaties vooral zochten naar stabiliteit, groeit een jongere generatie op met het idee dat werk ook moet bijdragen aan ontwikkeling, identiteit en zingeving. Dat biedt vrijheid, maar legt ook druk op jonge mensen om vroeg betekenisvolle keuzes te maken. Valeri benoemt dat spanningsveld treffend:

“Als je tegen een kind zegt: kies maar waar je gelukkig van wordt, leg je eigenlijk een enorme opdracht neer. Hoe weet je op je zeventiende wat je gelukkig maakt voor de rest van je leven?”
— Valeri Berns, studiekeuze- en loopbaancoach (Generatie X)

Sharon herkent dat vanuit haar eigen generatie, die juist opgroeide met het idee dat je vooral moest doen wat je leuk vond en dat de rest zich daarna wel zou vormen.

“Mijn ouders zeiden vooral: doe wat je leuk vindt, je komt er wel. Dat zegt veel over hoe anders onze generatie naar werk is gaan kijken.”
— Sharon Roelvink, ROMYN (Generatie Y)

Jongere generaties stellen andere vragen aan werk

Wat organisaties soms ervaren als kritisch gedrag van jongere medewerkers blijkt vaak eerder een behoefte aan context en betekenis. Nieuwe generaties willen begrijpen waarom keuzes worden gemaakt en wat zij daarvan kunnen leren.

“Wij willen vaak begrijpen waarom iets belangrijk is, niet alleen wat we moeten doen. Als je dat weet, werk je ook gemotiveerder.”
— Lyve Driessen, student (Generatie Z)

Volgens Valeri ziet zij datzelfde terug in gesprekken met jongeren: wanneer organisaties uitleg geven over het waarom achter keuzes, neemt betrokkenheid juist toe. Volgens Marleen zit daar ook een belangrijke uitdaging voor organisaties. Werkgevers willen verjongen en vernieuwen, maar zoeken nog naar manieren om jonge professionals duurzaam aan zich te binden. Dat vraagt om andere gesprekken over ontwikkeling en verwachtingen.

“Je ziet dat organisaties graag jonge mensen willen binnenhalen, maar ondertussen blijven werken met arbeidsvoorwaarden en verwachtingen die daar niet altijd meer bij aansluiten.”
— Marleen Wallerbosch, ROMYN (Pragmatische generatie)

Technologie verandert samenwerking tussen generaties

Een zichtbaar verschil tussen generaties zit in de omgang met technologie. Voor Lyve is kunstmatige intelligentie vanzelfsprekend onderdeel van studie en werk. Zoals zij zegt:

“Voor mijn generatie voelt AI heel logisch. Het maakt dingen sneller en makkelijker. Ik denk dat andere generaties daar vooral kansen in kunnen zien.”
— Lyve Driessen, student (Generatie Z)

Sharon ziet in haar werk hoe technologie organisaties dwingt om anders naar functies en samenwerking te kijken. Juist daar ligt volgens haar een kans om generaties sterker met elkaar te verbinden, omdat snelheid en digitale vaardigheden pas echt waarde krijgen wanneer ze worden gecombineerd met ervaring.

“Juist door generaties bewust aan elkaar te koppelen, zie je hoeveel ze van elkaar kunnen leren. De één brengt ervaring mee, de ander laat zien hoe dingen slimmer en digitaler kunnen.”
— Sharon Roelvink, ROMYN (Generatie Y)

Ervaring blijft onmisbaar

Waar jongere generaties nieuwe technologie vanzelfsprekend inzetten, brengen ervaren professionals overzicht, context en vakmanschap mee. Volgens Valeri is die opgebouwde expertise juist bedoeld om door te geven:

“Er is ontzettend veel kennis opgebouwd in de loop van jaren en die willen we juist graag delen.”
— Valeri Berns, studiekeuze- en loopbaancoach (Generatie X)

Marleen ziet dat samenwerking sterker wordt wanneer organisaties daar bewust ruimte voor maken. Generaties hoeven elkaar niet te vervangen, maar kunnen elkaar juist aanvullen.

“Samenwerking tussen generaties ontstaat niet vanzelf. Daar moet je als organisatie actief ruimte voor maken.”
— Marleen Wallerbosch, ROMYN (Pragmatische generatie)

Vooroordelen zitten samenwerking in de weg

Wat samenwerking tussen generaties lastig maakt, zijn vaak niet de verschillen zelf, maar de aannames daarover. Sharon benoemt dat jonge medewerkers nog regelmatig te maken krijgen met verwachtingen over betrokkenheid of werkethiek die niet altijd kloppen met de praktijk. Volgens Valeri begint samenwerking daarom bij een eenvoudige stap:

“Als je goed naar elkaar luistert en niet invult voor een ander, blijken de verschillen vaak helemaal niet zo groot als je denkt.”
— Valeri Berns, studiekeuze- en loopbaancoach (Generatie X)

Juist daar ligt volgens iedereen aan tafel de sleutel tot duurzaam samenwerken tussen generaties op de werkvloer.